Max Kohnstamm’s New Europe

Een van de naaste medewerkers van minister Stikker was de diplomaat Max Kohnstamm. Hij was nauw betrokken bij de ontwikkeling van het Stikkerplan dat tot doel had stapsgewijs de eenwording van Europa tot stand te brengen. Als dit plan het had gehaald was Kohnstamm waarschijnlijk bekend geworden als de man achter het Stikkerplan, maar het liep anders. Want Kohnstamm raakte al gauw in de ban van het internationaal meer succesvolle Schumanplan. Hij werd de rechterhand van Jean Monnet, de ontwerper van dit Franse plan dat de grondslag legde voor de EGKS (waaruit later de EEG/EU zou ontstaan). Interessant is te zien hoe Kohnstamm en Monnet ondanks hun heel verschillende achtergronden, samen optrokken als geestverwanten met om hen heen een invloedrijk netwerk van Europees-Amerikaanse vrienden. Interessant is ook dat een ernstige energiecrisis Europa al in de jaren vijftig bedreigde, al ging het toen niet om gas uit Rusland maar om olie uit het Midden-Oosten. Kohnstamm zag maar één oplossing: atoomenergie!

Verschenen in: M. Spiering en M. Wintle (red.), European Identity and the Second World War. Palgrave MacMillan, 2011, 159-170.